Tiemen van der reijken

Tiemen werd in Delft geboren op 1 oktober 1909. Hij was in zijn jonge jaren al met fotografie bezig en deed dat met de voor die tijd bekende ‘platen’-camera. Er was nog geen rolfilm beschikbaar, dus moest je steeds de ‘platen’, op maat geknipte stukken film in een beschermplaat, in de camera doen. En dus zorgen dat je op het ‘moment suprême’ een verse plaat in je camera had zitten. Met name deze camera, met negatiefformaat vier bij vijf inch, leverde de prachtige scherpe foto’s op die in Dubbel Delft te zien zijn.

De ontwikkeling van de fotocamera ging hard en al jaren voor de oorlog kwamen er handzamera camera’s met handzamere negatiefformaten op de markt.  Zoals het zes bij zes formaat en kleinbeeld. Met rolfilms, zodat de fotograaf kon werken met 24 of 36 foto’s per rolletje. Tiemen heeft ze allemaal in handen gehad.

In de oorlogsjaren was het streng verboden om op straat foto’s te maken. Zowel Tiemen als ook andere Delftse fotografen maakten toch in het geheim opnames om de activiteieten van de bezetter en het lijden van Delftenaren voor het nageslacht vast te leggen. Wereldberoemd zijn Tiemen’s foto’s van de Bevrijding, waarbij hij rond de Brasserskade opnames maakte van laagvliegende Engelse bommenwerpers die voedsel en andere broodnodige spullen dropten in de polder. Ook fotografeerde hij dolblije Delftenaren, zwaaiend met sjaals naar de vliegtuigen.

Na de oorlog vestigde hij zich steeds meer als de persfotograaf. Hij werd voorzitter van de nationale fotografen club en was betrokken bij veel momenten waar de pers bij aanwezig was of wilde zijn. Hieronder bijvoorbeeld een foto waar Tiemen overlegt met de Rijks Voorlichtingsdienst over waar en wanneer hij en zijn collega’s foto’s konden maken bij de Watersnood van 1953.

KONINGSHUIS
Van der Reijken deed meer. Hij had een goede relatie met het Koningshuis en werd veel gevraagd voor momenten waarop de Oranjes een fotograaf nodig hadden. Zo ging hij zeer regelmatig mee met buitenlandse reizen van het Koninklijk echtpaar, ZKH Juliana en Bernhard. Zo zijn er foto’s van Tiemen op een bankje met een toen nog kleine Beatrix, een glaasje drinkend met Bernhard en andere informele momenten.

Zoals elke Delftse fotograaf fotografeer je ook voor de Delftse kranten. Tiemen deed dat in de naoorlogse jaren vooral voor de Delftsche Courant en andere edities van Sijthoff. Veel Dubbel Delft-foto’s zijn dan ook terug te vinden in oude edities van die krant. Hoewel veel actief in Delft, was van der Reijken ook wekelijks op pad voor nationale kranten, onder andere voor voetbalwedstrijden. Hij had er, net als voor veel andere onderwerpen, oog voor. Veel van zijn foto’s van voetbalwedstrijden van Oranje zijn nog steeds een voorbeeld van hoe een goede voetbalfoto er uit zou moeten zien.

KOORNMARKT
Ook thuis, in en rond het bedrijf aan de Koornmarkt, ging alles gewoon door als Tiemen op pad was. Dat was vooral te danken aan de vrouw van Tiemen en de medewerkers. Sommige Dubbel Delft foto’s zijn zeker door hen gemaakt. Het bedrijf tegenover de rondvaartboten was een begrip in Delft: veel stadsgenoten brachten er hiun fotorolletjes en/of lieten er mooie afdrukken maken. Beroemd is ook de foto carrousel die in de etalage bij van der Reijken stond. Vooral op zondagavond, als een groot deel van de fotorolletjes ontwikkeld en afgdrukt was, stond er vaak een rij mensen, nieuwsgierig te kijken wat het laatste nieuws was. 

Uiteindelijk deed van der Reijken de zaak over aan zijn dochter en gingen hij en zijn vrouw van een mooie oude dag genieten in hun huis in het Spaanse Benidorm. Tiemen heeft in 2001 en 2002 nog net de voorbereidingen voor het Dubbel Delft-boek meegemaakt: op 13 oktober van dat jaar overleed hij.

Tiemen van der Reijken was Erelid van de Vereniging van Fotojournalisten en mede-oprichter van World Press Photo.

 

Fotokader

Tiemen had een oog voor ‘de andere plek’. Fotografen willen als ’t even kan een andere foto dan de con-collega’s. Tiemen had een zekere voorkeur voor hoge posities. Helicopter-view, of drone-view zoals de Bie zou zeggen…

DOKA

Nu bijna niet meer voor te stellen: als een fotograaf thuis kwam moest hij nog uren de donkere kamer (DoKa) in om de filmpjes in te spoelen, te ontwikkelen, te fixeren, weer spoelen, drogen en afdrukken. Vaak zonder airco…

BEELD & GELUID

Een groot deel van het werk van Tiemen is in diverse archieven te vinden. Een belangrijk deel is te raadplegen in het Spaarnestad archief. Ook het Delftse Archief heeft het nodige. De rubriek Dubbel Delft heeft het alleenrecht als het gaat om publicatie van Delfts materiaal van Tiemen…

Check ook WILLEMDEBIE.NL